Thủ Tục Thành Lập Tổ Hợp Tác Theo Nghị Định 294/2026/NĐ-CP

Các bước hoàn thiện, nộp và theo dõi hồ sơ thành lập tổ hợp tác

Thủ tục thành lập tổ hợp tác gồm hai hướng: đăng ký nếu thuộc diện bắt buộc hoặc tự nguyện đăng ký, và thông báo thành lập nếu không đăng ký. Nghị định 294/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 23/07/2026. Bài viết hướng dẫn cách chọn đúng thủ tục, chuẩn bị hồ sơ và theo dõi kết quả. Cồng Đồng Doanh Nhân tổng hợp các bước cần lưu ý theo quy định được cung cấp.

Thành lập tổ hợp tác cần đăng ký hay chỉ thông báo?

Trước khi chuẩn bị hồ sơ, cần xác định tổ hợp tác thuộc diện đăng ký hay chỉ cần thông báo. Hai thủ tục có thành phần giấy tờ, nơi nộp và kết quả khác nhau. Nghị định 294/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 23/07/2026, nhưng không thay thế quy định phân loại tại Điều 107 Luật Hợp tác xã 2023.

Thủ tục thành lập tổ hợp tác: phân biệt đăng ký bắt buộc, đăng ký tự nguyện và thông báo
Tổ hợp tác phải đăng ký khi có góp vốn, hợp đồng từ 12 tháng hoặc đề nghị hưởng chính sách nhà nước.

Trường hợp phải đăng ký và trường hợp đăng ký tự nguyện

Theo khoản 2 Điều 107 Luật Hợp tác xã 2023, tổ hợp tác phải đăng ký nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Có góp vốn.
  • Hợp đồng hợp tác không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ 12 tháng trở lên.
  • Đề nghị thụ hưởng chính sách của Nhà nước.

Nếu không thuộc các trường hợp này, thành viên có thể lựa chọn đăng ký tự nguyện. Khi đã chọn nhánh đăng ký, cần chuẩn bị hồ sơ đăng ký thành lập và nộp cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Ví dụ, nhóm ba người cùng góp vốn để kinh doanh chung thuộc diện phải đăng ký. Nhóm hợp tác theo hợp đồng 6 tháng, không góp vốn và không đề nghị hưởng chính sách nhà nước thì không thuộc diện bắt buộc, nhưng vẫn có thể đăng ký tự nguyện.

Trường hợp thực hiện thông báo thành lập

Tổ hợp tác không thuộc diện bắt buộc đăng ký và không chọn đăng ký tự nguyện thì thực hiện thủ tục thông báo thành lập. Nhóm phải gửi thông báo trong 5 ngày làm việc kể từ thời điểm các thành viên ký hợp đồng hợp tác.

Tổ hợp tác là gì có thể hiểu ngắn gọn là nhóm có ít nhất 2 thành viên tự nguyện hợp tác, cùng đóng góp, hưởng lợi và chịu trách nhiệm trên cơ sở hợp đồng. Tổ hợp tác không có tư cách pháp nhân.

Không nên nhầm việc thông báo với đăng ký. Thông báo giúp cập nhật thông tin tổ hợp tác theo thủ tục áp dụng, còn nhánh đăng ký được giải quyết bằng giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác.

Cần chuẩn bị gì trước khi thành lập tổ hợp tác?

Sau khi chọn đúng nhánh thủ tục, các thành viên nên thống nhất thông tin và rà soát hợp đồng trước khi lập hồ sơ. Làm bước này sớm giúp hạn chế tình trạng giấy đề nghị, hợp đồng và danh sách thành viên ghi không thống nhất.

Các thành viên thống nhất thông tin, người đại diện và nội dung hợp đồng hợp tác
Thành viên cần thống nhất thông tin, phần đóng góp và người đại diện trước khi lập hồ sơ.

Thống nhất thành viên và người đại diện

Tổ hợp tác cần tối thiểu 2 thành viên. Trước khi ký hồ sơ, hãy thống nhất đầy đủ họ tên, số định danh cá nhân, nơi cư trú và phần đóng góp của từng thành viên. Nếu thành viên là pháp nhân, cần chuẩn bị thông tin pháp lý và địa chỉ trụ sở tương ứng.

Các thành viên cũng cần xác định ai làm người đại diện. Văn bản ủy quyền cho một cá nhân hoặc pháp nhân làm người đại diện là giấy tờ trong hồ sơ đăng ký khi có áp dụng. Giấy này không đồng nghĩa với văn bản ủy quyền cho người khác thay mặt nộp hồ sơ.

Lập, ký hợp đồng hợp tác

Hợp đồng hợp tác phải được lập bằng văn bản và có chữ ký của 100% thành viên. Trước khi ký, nên kiểm tra các nội dung chính:

  • Mục đích và thời hạn hợp tác.
  • Thông tin nhận diện, nơi cư trú của thành viên cá nhân hoặc thông tin pháp lý, trụ sở của thành viên là pháp nhân.
  • Phần đóng góp của từng thành viên.
  • Cách phân chia hoa lợi, lợi tức.
  • Quyền, nghĩa vụ của thành viên và người đại diện nếu có.
  • Điều kiện kết nạp thành viên mới, chấm dứt tư cách thành viên nếu có.
  • Điều kiện chấm dứt hoạt động của tổ hợp tác.

Ví dụ, nếu hợp đồng ghi một mức đóng góp nhưng danh sách thành viên thể hiện mức khác, hồ sơ có thể cần chỉnh sửa để thông tin thống nhất. Nội dung này chỉ tập trung vào yêu cầu phục vụ thủ tục, không thay thế việc soạn hợp đồng theo từng tình huống cụ thể.

Kiểm tra tên tổ hợp tác

Không nên lấy quy tắc đặt tên doanh nghiệp tại Điều 14 Nghị định 168/2025/NĐ-CP áp dụng mặc nhiên cho tổ hợp tác. Điều này quy định về tên doanh nghiệp, không phải căn cứ thay thế quy định riêng về tổ hợp tác.

Khi chọn tên, cần tránh tên xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của chủ thể khác, trừ trường hợp được chủ thể đó chấp thuận. Nếu tên có yếu tố dễ gây nhầm lẫn với nhãn hiệu hoặc dấu hiệu nhận diện của đơn vị khác, nên kiểm tra trước khi đưa vào hồ sơ.

Hồ sơ và biểu mẫu thành lập tổ hợp tác gồm những gì?

Hồ sơ phụ thuộc vào việc tổ hợp tác đăng ký hay chỉ thông báo. Không dùng mẫu thông báo cho nhánh đăng ký, vì hai thủ tục có biểu mẫu và kết quả riêng.

Giấy đề nghị đăng ký, hợp đồng hợp tác và danh sách thành viên tổ hợp tác
Hồ sơ đăng ký và hồ sơ thông báo sử dụng thành phần giấy tờ, biểu mẫu khác nhau.

Hồ sơ đăng ký thành lập tổ hợp tác

Hồ sơ đăng ký thành lập gồm các giấy tờ sau:

  • Giấy đề nghị đăng ký thành lập tổ hợp tác, 1 bản chính.
  • Hợp đồng hợp tác, 1 bản chính.
  • Danh sách thành viên tổ hợp tác, 1 bản chính.
  • Văn bản thành viên ủy quyền cho cá nhân hoặc pháp nhân làm người đại diện, bản chính hoặc bản sao, nếu có.

Giấy chứng nhận đăng ký thuế chỉ áp dụng trong trường hợp tổ hợp tác đã thông báo thành lập, sau đó thuộc diện hoặc có nhu cầu đăng ký theo thủ tục được công bố. Không tự thêm giấy tờ này vào mọi hồ sơ thành lập mới.

Nếu hồ sơ do người được ủy quyền nộp, giấy tờ bổ sung tùy cách ủy quyền:

  • Ủy quyền cho cá nhân: văn bản ủy quyền, không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực.
  • Ủy quyền cho tổ chức dịch vụ: bản sao hợp đồng dịch vụ, kèm giấy giới thiệu hoặc văn bản phân công người trực tiếp thực hiện.
  • Gửi qua dịch vụ bưu chính công ích: bản sao phiếu gửi hồ sơ có chữ ký xác nhận theo thủ tục công bố.
  • Ủy quyền cho đơn vị bưu chính không phải dịch vụ công ích: thực hiện theo trường hợp ủy quyền cho tổ chức dịch vụ.
  • Nộp điện tử: giấy tờ tương ứng được thể hiện dưới dạng điện tử.

Hồ sơ thông báo thành lập tổ hợp tác không đăng ký

Nhánh thông báo sử dụng bộ giấy tờ riêng:

  • Thông báo thành lập tổ hợp tác theo Mẫu số 1 của Nghị định 294/2026/NĐ-CP.
  • Hợp đồng hợp tác theo Mẫu số 2 của Nghị định này.
  • Biên bản họp bầu tổ trưởng, bản chính hoặc bản sao, nếu tổ trưởng là người nộp hồ sơ.
  • Văn bản ủy quyền được 100% thành viên đồng ý, bản chính hoặc bản sao, nếu người được ủy quyền nộp hồ sơ.

Biểu mẫu tổ hợp tác cần được chọn theo đúng thủ tục. Mẫu số 1 là mẫu thông báo, không thay thế giấy đề nghị đăng ký thành lập. Mẫu số 2 là mẫu hợp đồng hợp tác dùng trong nhánh thông báo nêu trên.

Phân biệt ủy quyền làm người đại diện với ủy quyền nộp hồ sơ

Hai giấy ủy quyền này phục vụ hai việc khác nhau:

  • Ủy quyền làm người đại diện xác định người thay mặt tổ hợp tác trong hoạt động theo nội dung được giao.
  • Ủy quyền nộp hồ sơ cho phép một cá nhân hoặc tổ chức thay mặt thực hiện thủ tục hành chính.

Vì vậy, nếu người đại diện không trực tiếp đi nộp, hồ sơ có thể cần cả giấy tờ xác lập người đại diện và giấy tờ chứng minh quyền nộp hồ sơ, tùy trường hợp.

Nộp hồ sơ thành lập tổ hợp tác theo trình tự nào?

Trình tự dưới đây tách riêng nhánh đăng ký và nhánh thông báo. Trước khi nộp, hãy đối chiếu lại tên thủ tục, biểu mẫu và cơ quan tiếp nhận áp dụng tại địa phương.

Các bước hoàn thiện, nộp và theo dõi hồ sơ thành lập tổ hợp tác
Chọn đúng thủ tục, chuẩn bị hồ sơ tương ứng rồi nộp đến cơ quan có thẩm quyền.

Chọn đúng cơ quan tiếp nhận và phương thức nộp

Với nhánh đăng ký, cơ quan thực hiện là UBND cấp xã. Hồ sơ được tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Thủ tục được công bố cho phép nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.

Với nhánh thông báo, gửi hồ sơ đến UBND cấp xã nơi tổ hợp tác hoạt động. Có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trên môi trường điện tử. Khi nộp trực tuyến, thực hiện qua phương thức xác thực được thủ tục công bố quy định. Không nên dựa vào hướng dẫn dành cho đăng ký doanh nghiệp để suy ra thao tác dành cho tổ hợp tác.

Nộp hồ sơ và lưu thông tin tiếp nhận

Trước khi gửi, đối chiếu tên tổ hợp tác, thông tin thành viên, người đại diện và nội dung hợp đồng. Với hồ sơ giấy, giữ lại giấy biên nhận hoặc thông tin gửi bưu chính. Với hồ sơ điện tử, lưu mã hồ sơ và thông báo tiếp nhận để tra cứu khi cần.

Nhánh đăng ký được giải quyết trong 3 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ theo thông tin thủ tục được công bố. Nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu bổ sung, làm theo nội dung thông báo và theo dõi lại tình trạng hồ sơ.

Theo dõi, sửa đổi hoặc bổ sung hồ sơ

Nếu nhận được yêu cầu bổ sung, hãy sửa đúng nội dung được nêu, sau đó rà soát tính thống nhất giữa các giấy tờ trước khi gửi lại. Tránh chỉ sửa một tài liệu trong khi thông tin tương ứng ở hợp đồng hoặc danh sách thành viên vẫn còn sai.

Với nhánh thông báo, hồ sơ cần bổ sung trong 10 ngày kể từ ngày UBND cấp xã ra thông báo. Nếu quá thời hạn, hồ sơ bị hủy. Mốc 10 ngày này không áp dụng cho nhánh đăng ký.

Nhận và kiểm tra kết quả

Nếu đăng ký được chấp thuận, kết quả là Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác. Khi nhận, kiểm tra tên tổ hợp tác, thông tin người đại diện và các nội dung được ghi trên giấy chứng nhận. Nếu phát hiện thông tin không khớp với hồ sơ, liên hệ cơ quan tiếp nhận để được hướng dẫn xử lý.

Với nhánh thông báo, kết quả là thông tin được cập nhật theo thủ tục, không phải giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác. Hai loại kết quả này không thể dùng thay thế cho nhau.

Thời hạn, lệ phí và kết quả của từng thủ tục khác nhau thế nào?

Bảng dưới đây giúp phân biệt các mốc quan trọng. Hạn nộp thông báo và hạn bổ sung hồ sơ chỉ áp dụng cho nhánh thông báo, không áp dụng cho nhánh đăng ký.

Nội dungNhánh đăng kýNhánh thông báo
Nơi nộpTrung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã.UBND cấp xã nơi tổ hợp tác hoạt động.
Phương thứcTrực tiếp, bưu chính hoặc trực tuyến.Trực tiếp, bưu chính hoặc môi trường điện tử.
Thời hạn nộpKhông áp dụng mốc 5 ngày của thủ tục thông báo.Trong 5 ngày làm việc từ thời điểm thành viên ký hợp đồng.
Thời gian giải quyết3 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ.Thông tin được cập nhật khi tiếp nhận hoặc xử lý hồ sơ theo phương thức nộp.
Lệ phíKhông thu lệ phí đăng ký.Chưa có mức phí cụ thể trong thông tin thủ tục đã công bố.
Kết quảGiấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác.Thông tin được cập nhật, không cấp giấy chứng nhận đăng ký.
Hạn bổ sungThực hiện theo thông báo của cơ quan đăng ký.10 ngày kể từ ngày UBND cấp xã ra thông báo. Quá hạn, hồ sơ bị hủy.

Trước khi nộp, kiểm tra lại 5 điểm: đúng nhánh thủ tục, đủ giấy tờ, đúng biểu mẫu, đúng cơ quan tiếp nhận và đúng thời hạn. Nếu hồ sơ thuộc diện đăng ký bắt buộc, không thay bằng thủ tục thông báo.

Hãy xác định đúng nhánh đăng ký hay thông báo trước khi chuẩn bị hồ sơ, sau đó kiểm tra biểu mẫu, nơi nộp và thời hạn áp dụng. Cập nhật thêm kiến thức khởi sự tại Khởi Nghiệp Kinh Doanh. Tóm lại, nắm rõ thủ tục thành lập tổ hợp tác giúp bạn chuẩn bị hồ sơ đúng hướng.